داروی نقطه سفید ماهی و ضد انگل آکواریوم
نقطه سفید یا «ایک» (Ich) شایع‌ترین بیماری ماهی‌های آکواریومی است. عامل آن یک انگل تک‌سلولی است که زیر پوست ماهی می‌رود و نقطه‌های سفید ریزی شبیه دانه نمک روی بدن و باله‌ها ایجاد می‌کند. خبر خوب این است که اگر زود تشخیص داده شود، درمانش ساده است. در این دسته داروهای ضد انگل و درمان نقطه سفید گردآوری شده است.
علائم نقطه سفید و انگل‌ها
- نقطه‌های سفید ریز و برجسته روی بدن، باله‌ها و آبشش
- ماهی خودش را به سنگ، شن و دکور می‌مالد
- باله‌ها جمع شده و ماهی بی‌حال است یا کنار سطح آب می‌ماند
- تنفس تند و بی‌اشتهایی
انگل‌های دیگر مثل مخمل (پودر طلایی روی بدن)، کرم آبشش و انگل‌های روده‌ای هم علائم مشابهی مثل مالیدن بدن، تنفس تند و لاغری دارند.
چرا ماهی نقطه سفید می‌گیرد؟
انگل ایک در بیشتر آکواریوم‌ها وجود دارد، اما ماهی سالم معمولاً در برابرش مقاوم است. بیماری وقتی بروز می‌کند که سیستم ایمنی ماهی ضعیف شده باشد؛ رایج‌ترین دلایلش افت ناگهانی دما (به همین دلیل در پاییز و زمستان بیشتر است)، ماهی تازه‌واردِ آلوده و کیفیت پایین آب است. یک بخاری آکواریوم و دمای ثابت، بهترین پیشگیری است.
روش درمان
- دما را آرام بالا ببرید: در ماهی‌های گرمسیری، رساندن دما به ۲۸ تا ۳۰ درجه (طی یک تا دو روز، نه یکباره) چرخه زندگی انگل را سریع‌تر می‌کند تا دارو زودتر اثر کند. این کار برای ماهی‌های آب خنک مثل گلدفیش مناسب نیست.
- هوادهی را بیشتر کنید: آب گرم و دارو اکسیژن را کم می‌کنند.
- کربن فعال را از فیلتر بیرون بیاورید.
- دارو را طبق دستور اضافه کنید و دوره درمان را کامل کنید، حتی اگر نقطه‌ها زودتر ناپدید شدند. انگل در مرحله‌ای از زندگی‌اش روی ماهی دیده نمی‌شود اما در آب زنده است.
- کف را سیفون و بخشی از آب را عوض کنید تا کیست‌های انگل از آکواریوم خارج شوند.
هشدار: میگو، حلزون و گیاهان
بسیاری از داروهای ضد انگل که بر پایه مس، مالاشیت گرین یا فرمالین هستند، برای میگو و حلزون کشنده‌اند و ممکن است به برخی گیاهان حساس آسیب بزنند. اگر بی‌مهرگان دارید، ماهی بیمار را در آکواریوم قرنطینه درمان کنید یا از داروهایی استفاده کنید که روی بسته‌شان برای بی‌مهرگان بی‌خطر اعلام شده‌اند. برای بیماری‌های قارچی و باکتریایی، دارو درمانی ماهی را ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
نقطه سفید ماهی کشنده است؟
اگر درمان نشود بله، به‌خصوص در ماهی‌های کوچک. با درمان به‌موقع، بیشتر ماهی‌ها کامل بهبود پیدا می‌کنند.
آیا نمک برای درمان نقطه سفید مفید است؟
نمک آکواریوم در برخی موارد به‌عنوان درمان کمکی برای ماهی‌های مقاوم به نمک استفاده می‌شود، اما برای همه گونه‌ها مناسب نیست. نمک را جایگزین دارو نکنید.
بعد از درمان چه کنم؟
دما را آرام به حالت عادی برگردانید، ۳۰ درصد آب را عوض کنید، کربن فعال را برگردانید و اگر لازم شد باکتری مفید اضافه کنید.
اگر در تشخیص بیماری تردید دارید، با یک عکس واضح از ماهی، با کارشناسان مسترآبزی مشورت کنید.
